Słownik NNW — 20 pojęć z OWU przetłumaczonych na ludzki
W OWU około dwudziestu zwykłych słów ma znaczenie inne niż w codziennym języku i właśnie na tym rodzice tracą pieniądze. Tłumaczę te definicje i pokazuję, które z nich decydują o kwocie na przelewie.
W skrócie: w OWU polisy NNW około dwudziestu zwykłych słów ma znaczenie inne niż w codziennym języku, i właśnie na tym rodzice tracą pieniądze. „Szpital" nie obejmuje ośrodka rehabilitacyjnego. „Pobyt w szpitalu" zaczyna się dopiero po 24 godzinach. „Operacja chirurgiczna" wymaga dwóch dni na oddziale. „Placówka oświatowa" nie obejmuje klubu sportowego. Poniżej tłumaczę dwadzieścia pojęć ze słownika OWU na język, którym mówimy w domu — z zaznaczeniem, które z nich decydują o wypłacie.
Każde OWU zaczyna się od paragrafu „Słownik pojęć" i prawie nikt go nie czyta. To zrozumiałe: wygląda na formalność, a ma kilka stron. Problem polega na tym, że to jedyne miejsce, w którym ubezpieczyciel mówi, co naprawdę znaczą słowa użyte w dalszej części umowy. Resztę OWU czyta się więc poprawnie tylko z tym słownikiem w ręku.
W mojej praktyce większość nieporozumień po szkodzie nie wynika ze złej woli po żadnej stronie. Wynika z tego, że rodzic rozumiał słowo potocznie, a ubezpieczyciel zastosował definicję z § 2.
Kto jest kim w twojej polisie
Cztery pojęcia, które brzmią podobnie i oznaczają zupełnie różne osoby.
| Pojęcie | Kto to |
|---|---|
| Ubezpieczający | osoba, która zawiera umowę i płaci składkę — zwykle rodzic |
| Ubezpieczony | osoba, której dotyczy ochrona — dziecko, uczeń, student, doktorant lub słuchacz, który w chwili zawarcia umowy nie ukończył 26 lat |
| Uprawniony | osoba pisemnie upoważniona do odbioru świadczenia w razie śmierci ubezpieczonego |
| Poszkodowany | w ubezpieczeniu OC: osoba trzecia, wobec której dziecko ponosi odpowiedzialność |
Praktyczna konsekwencja: jeśli nie wskażesz uprawnionego, OWU ustala kolejność samo — najpierw współmałżonek lub partner, potem dzieci, potem rodzice albo opiekunowie prawni, na końcu pozostali spadkobiercy. Przy polisie dziecka oznacza to zwykle rodziców, ale warto wiedzieć, że ta kolejność jest zapisana, a nie domyślna.
Co dokładnie dostajesz
Tu kryje się różnica, o którą rodzice pytają najczęściej.
- Świadczenie to rekompensata za szkodę na osobie: wypłata za uszczerbek na zdrowiu, renta, zadośćuczynienie.
- Odszkodowanie to kwota za utratę majątku albo wypłata osobie trzeciej, gdy dziecko wyrządziło szkodę w jej mieniu.
Polisa NNW dziecka to w przeważającej części świadczenia, nie odszkodowania. Dlatego kwoty z niej są wolne od podatku — ubezpieczenia osobowe korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.
- Uszczerbek na zdrowiu to naruszenie sprawności organizmu, orzeczone na podstawie tabeli uszczerbkowej. Nie jest to ocena uznaniowa lekarza orzecznika.
- Tabela świadczeń stałych, nazywana w OWU tabelą uszczerbkową, to załącznik z wykazem uszkodzeń ciała i przypisanym im procentem. W naszym wariancie liczy 158 pozycji w ośmiu działach.
Wartość jednego procenta w czterech wariantach wygląda tak:
| Wariant | Suma ubezpieczenia | Wartość 1% uszczerbku |
|---|---|---|
| 1 (54 zł/rok) | 15 000 zł | 150 zł |
| 2 (86 zł/rok) | 25 000 zł | 250 zł |
| 3 (127 zł/rok) | 40 000 zł | 400 zł |
| 4 (220 zł/rok) | 75 000 zł | 750 zł |
Pięć definicji, na których rodzice tracą najwięcej
To nie jest lista ciekawostek. Każda z tych pięciu pozycji realnie zmienia kwotę na przelewie.
1. „Szpital" nie znaczy każda placówka z łóżkami. OWU definiuje szpital jako zakład opieki zdrowotnej wpisany do rejestru podmiotów leczniczych w zakresie szpitalnym, zapewniający całodobową opiekę w warunkach zamkniętych, diagnostykę i leczenie oraz wykwalifikowany zespół lekarski i pielęgniarski. Następnie wprost wyłącza: ośrodek opieki społecznej, ośrodek dla psychicznie chorych, hospicjum, ośrodek leczenia uzależnień, sanatorium, ośrodek wypoczynkowy, szpitale rehabilitacyjne oraz oddziały i ośrodki rehabilitacyjne, ośrodek SPA.
Wniosek dla rodzica: dwa tygodnie dziecka na oddziale rehabilitacyjnym nie są pobytem w szpitalu w rozumieniu polisy. Nie znaczy to, że nie dostaniesz nic — na rehabilitację jest osobny limit zwrotu kosztów, od 1 000 zł do 8 000 zł zależnie od wariantu. Znaczy to, że nie licz tych dni po stawce dziennej.
2. „Pobyt w szpitalu" zaczyna się po 24 godzinach. Definicja mówi: pobyt trwający nieprzerwanie dłużej niż 24 godziny, przy czym pierwszym dniem jest dzień rejestracji, a ostatnim dzień wypisu. Przyjęcie o dziesiątej rano i wypis następnego dnia o dziewiątej to 23 godziny, czyli za mało.
3. „Operacja chirurgiczna" to nie każdy zabieg. Musi być inwazyjna, wykonana w znieczuleniu, połączona z przecięciem tkanek, w szpitalu. OWU wyłącza z tego pojęcia zabiegi diagnostyczne, cesarskie cięcie, zabiegi bez wskazań medycznych oraz — i to jest najważniejsze — zabiegi, które nie wymagają co najmniej dwudniowego pobytu w szpitalu. Jedynym wyjątkiem jest wycięcie migdałków, które OWU uznaje za operację chirurgiczną, choć dwóch dni wymagać nie musi.
4. „Placówka oświatowa" nie obejmuje klubu sportowego. Definicja wymienia żłobek, przedszkole, szkołę i inne jednostki, których zadaniem jest kształcenie, wychowywanie i opieka. I dodaje wprost: za placówkę oświatową nie uważa się klubów sportowych ani innych podmiotów realizujących zadania w zakresie dyscypliny sportu. To ma wymierne znaczenie, bo wypadek na terenie placówki daje dodatkowy 1% sumy ubezpieczenia — a trening w klubie już nie.
5. „Franszyza integralna" to kwota, poniżej której nie dostaniesz nic. Nie jest to udział własny odejmowany od wypłaty, ale próg: szkoda niższa od franszyzy nie jest wypłacana wcale. W dokupowanym OC dziecka franszyza na mieniu wynosi 200 zł, więc stłuczona szyba za 150 zł nie zostanie pokryta.
Pojęcia, które decydują o tym, czy zdarzenie jest wypadkiem
Nieszczęśliwy wypadek to nagłe zdarzenie w okresie ochrony, wywołane przyczyną zewnętrzną, w wyniku którego ubezpieczony niezależnie od swojej woli doznał uszkodzenia ciała lub zmarł. Za wypadek OWU uznaje również pierwszy zawał serca oraz zdarzenie powodujące uszczerbek wskutek aktu terroru, pierwszego udaru mózgu, ataku epileptycznego i omdlenia.
To rozszerzenie jest mocniejsze, niż wygląda, bo przewraca potoczną logikę: upadek wywołany omdleniem nie ma przyczyny zewnętrznej, a mimo to jest wypadkiem. Zastrzeżenie dotyczy wyłącznie osób ubezpieczonych powyżej 26. roku życia i personelu placówki — u dzieci, uczniów i studentów wyjątek działa.
Wypadek komunikacyjny to wypadek z udziałem środka lokomocji, w którym ubezpieczony był kierowcą, pasażerem, pieszym, rowerzystą albo użytkownikiem UTO. Dziecko potrącone na przejściu mieści się w tej definicji.
UTO, czyli urządzenie transportu osobistego, to konstrukcja dla jednej osoby, o szerokości do 0,9 m, długości do 1,3 m, masie do 25 kg, z napędem elektrycznym ograniczonym do 25 km/h. OWU dopisuje: za UTO uważamy również hulajnogi elektryczne.
Wada wrodzona to nieprawidłowość powstała w okresie życia płodowego, obecna w chwili narodzin. OWU precyzuje przy tym, że za chorobę nie uważa się wady wrodzonej — a to otwiera drogę do szeregu wyłączeń, które warto znać przed zakupem.
Trzy pojęcia dotyczące sportu i alkoholu
Zawodowe uprawianie sportu to uprawianie sportu w celach zarobkowych, na podstawie umowy o pracę lub cywilnoprawnej, uprawniające do regularnego wynagrodzenia, diet, zasiłków albo stypendium — z wyjątkiem stypendium szkolnego wypłacanego uczniom klas i szkół o profilu sportowym. Sama licencja zawodnika nie czyni więc dziecka zawodowcem.
Sporty ekstremalne to zamknięta, bardzo konkretna lista. Są na niej między innymi boks, MMA i krav maga, ale nie ma judo, karate, taekwondo, zapasów, aikido ani kursów samoobrony. Jest jazda po trasach specjalnych, ale OWU dodaje, że za trasy specjalne nie uważa się obiektów typu skatepark i pumptrack.
Stan po użyciu alkoholu to stężenie między 0,2 i 0,5 promila, a stan nietrzeźwości — powyżej 0,5 promila. Przy polisie nastolatka to rozróżnienie bywa niestety praktyczne.
Okiem eksperta
Jeśli miałbym rodzicom polecić jedną czynność przed zakupem polisy, nie byłoby to porównywanie cen. Byłoby to przeczytanie samego słownika pojęć — czterech stron, które decydują o znaczeniu całej reszty. Robię tak sam, zanim zacznę mówić klientowi o zakresie, bo inaczej rozmawiamy o dwóch różnych umowach używając tych samych słów.
Najczęstsza rozmowa, jaką prowadzę po szkodzie, brzmi tak: rodzic mówi „dziecko było w szpitalu", a po sprawdzeniu okazuje się, że było na oddziale rehabilitacyjnym albo wyszło po dwudziestu trzech godzinach. Nikt tu nikogo nie oszukał. Po prostu słowo znaczyło w umowie coś innego, niż znaczy w domu.
Dodam myśl wychodzącą poza polisę dziecka. Ten sam mechanizm działa w każdym ubezpieczeniu: definicja decyduje bardziej niż suma. Przy ubezpieczeniu mieszkania „zalanie" i „powódź" to dwa osobne ryzyka i brak jednego z nich potrafi zaskoczyć dokładnie tak samo, dlatego przy ubezpieczeniu domu i mieszkania zaglądam do słownika równie uważnie jak tutaj.