Co dzieje się z finansami rodziny po wypadku dziecka
Budżet obrywa z trzech stron naraz: spada dochód rodzica, rosną wydatki na leczenie, dochodzą koszty towarzyszące. Polisa pokrywa część z nich, ale utraconych zarobków nie pokryje nigdy.
W skrócie: poważny wypadek dziecka uderza w domowy budżet z trzech stron jednocześnie: spada dochód rodzica, który zostaje w domu, rosną wydatki na leczenie i dojazdy, a do tego dochodzą koszty, o których nikt wcześniej nie myśli. Polisa NNW pokrywa część drugiej i trzeciej grupy, natomiast utraconych zarobków nie pokryje nigdy, bo są wyłączone z ochrony wprost. Warto wiedzieć o tym zawczasu, a nie w trzecim tygodniu zwolnienia.
O odszkodowaniach mówi się zwykle w kategoriach jednej kwoty: ile dostanę za złamanie. To pytanie jest ważne, ale niepełne, bo rodzina po wypadku nie traci jednorazowo. Traci przez kilka tygodni, w kilku miejscach naraz.
Ten tekst jest o tym rachunku. Bez straszenia, ale i bez udawania, że polisa za pięćdziesiąt kilka złotych rocznie rozwiązuje wszystko.
Trzy rzeczy, które dzieją się jednocześnie
| Strumień | Co się dzieje | Kto to pokrywa |
|---|---|---|
| Spadek dochodu | rodzic bierze zwolnienie na opiekę, dostaje 80% podstawy zamiast pełnej pensji | ZUS, częściowo |
| Wydatki na leczenie | wizyty prywatne, rehabilitacja, sprzęt ortopedyczny, leki | NFZ + polisa NNW |
| Koszty towarzyszące | dojazdy, opieka nad rodzeństwem, korepetycje, taksówki zamiast autobusu | głównie rodzina, częściowo polisa |
Największą wyrwę robi zwykle pierwszy strumień, a to właśnie jego polisa NNW nie zasypie. Zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy, przysługuje na dziecko do 14 lat przez 60 dni w roku, przy czym limit jest wspólny dla całej rodziny, a nie dla każdego rodzica osobno. Szczegóły rozliczenia opisałem w tekście o zasiłku opiekuńczym.
Co realnie pokrywa polisa
Tu wchodzą świadczenia, o których rodzice zapominają, bo skupiają się wyłącznie na wypłacie za uszczerbek. W naszych czterech wariantach wygląda to tak:
| Świadczenie | Wariant 1 | Wariant 2 | Wariant 3 | Wariant 4 |
|---|---|---|---|---|
| Koszty leczenia po wypadku | 2 500 zł | 3 000 zł | 3 000 zł | 5 000 zł |
| Koszty rehabilitacji | 1 000 zł | 2 000 zł | 4 000 zł | 8 000 zł |
| Korepetycje | 500 zł | 500 zł | 800 zł | 1 000 zł |
| Psycholog dla dziecka | 500 zł | 600 zł | 800 zł | 1 200 zł |
| Pobyt w szpitalu po wypadku (za dzień) | 30 zł | 50 zł | 70 zł | 100 zł |
| Środki pomocnicze i ortopedyczne | 1 000 zł | 1 000 zł | 1 000 zł | 1 000 zł |
Do tego dochodzi świadczenie za uszczerbek liczone osobno, gdzie jeden procent wart jest 150 zł w wariancie 1 i 750 zł w wariancie 4.
Dwie rzeczy, o których trzeba pamiętać przy kosztach: rozliczane są wyłącznie wydatki poniesione w Polsce, w ciągu 12 miesięcy od wypadku, i tylko wtedy, gdy nie zostały pokryte z innego tytułu. Faktury muszą być imienne.
Czego NNW nie pokryje nigdy
Utraconych zarobków. To nie jest kwestia interpretacji ani sporu z likwidatorem: utracone korzyści i utrata zarobków są w OWU wyłączone wprost. Jeśli rodzic traci 20% dochodu przez sześć tygodni, polisa dziecka tego nie wyrówna i nigdy nie obiecywała, że wyrówna.
Nie pokryje też kosztów poniesionych za granicą. Świadczenie za uszczerbek działa na całym świecie, ale zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji obejmuje leczenie prowadzone w kraju. Przy wakacyjnym wypadku to bywa różnica rzędu kilku tysięcy złotych.
Nie zastąpi wreszcie NFZ. Przy typowym złamaniu publiczna opieka wystarcza i nie ma sensu iść prywatnie tylko dlatego, że jest polisa. Sens świadczeń z NNW polega na skróceniu kolejki tam, gdzie czas ma znaczenie, na przykład przy rehabilitacji.
Prosty rachunek: jak to wygląda w liczbach
Anonimowy schemat, żeby pokazać skalę. Dziecko po operacyjnym złamaniu podudzia, sześć tygodni unieruchomienia, rodzic na zasiłku opiekuńczym przez 30 dni. Wariant 3 polisy.
Po stronie ubytku: 20% miesięcznego dochodu rodzica przez miesiąc, dojazdy na kontrole, prywatna rehabilitacja przyspieszająca powrót, korepetycje z dwóch przedmiotów.
Po stronie polisy: złamanie podudzia leczone operacyjnie to 5% z tabeli, czyli przy wariancie 3 2 000 zł. Do tego rehabilitacja do 4 000 zł, korepetycje do 800 zł i zwrot kosztów leczenia do 3 000 zł, w granicach rzeczywiście poniesionych i udokumentowanych wydatków.
Wniosek jest taki: polisa pokrywa realnie sporą część wydatków bezpośrednich i praktycznie nic z ubytku dochodu. Dlatego mówienie o niej jako o zabezpieczeniu rodziny jest nadużyciem, a mówienie jako o narzędziu, które zdejmuje z rodzica rachunki za leczenie i korepetycje, jest uczciwe.
Dwa dodatki, które łatwo przeoczyć
Poza limitami z tabeli są jeszcze dwie pozycje, o których rodzice dowiadują się zwykle za późno.
Dodatek za wypadek na terenie placówki. Jeśli zdarzenie miało miejsce w szkole lub na wycieczce, świadczenie rośnie dodatkowo o 1% sumy ubezpieczenia. Przy wariancie 3 to 400 zł, przy wariancie 4 — 750 zł. Nie trzeba o niego osobno wnioskować, ale trzeba zadbać, żeby z dokumentacji jasno wynikało miejsce zdarzenia. Tu właśnie protokół powypadkowy robi realną różnicę finansową.
Zwrot za opłaconą wycieczkę. Jeżeli dziecko nie pojechało z powodu wypadku, polisa przewiduje osobne świadczenie na pokrycie utraconej wpłaty, do 500 zł w każdym z wariantów. To pieniądze, o które prawie nikt się nie zgłasza, bo nikt nie kojarzy wycieczki z ubezpieczeniem NNW.
Co zrobić w pierwszym tygodniu
- Zgłoś szkodę w terminie. Zawiadomienie to 14 dni od wypadku, a jeśli było to niemożliwe, 14 dni od ustania przeszkody.
- Załóż jedną teczkę na wszystko. Każdy rachunek imienny, każde skierowanie, każda karta wizyty. Rozliczenie kosztów opiera się na dokumentach, nie na oświadczeniach.
- Sprawdź, czy dziecko ma drugą polisę. Szkolna i indywidualna nie wykluczają się przy świadczeniu za uszczerbek.
- Ustal ze szkołą tryb nauki. To warunek sensownego skorzystania ze świadczenia na korepetycje.
- Nie rezygnuj z NFZ. Ścieżka publiczna i polisa mogą działać równolegle, byle nie rozliczać dwa razy tego samego kosztu.
Okiem eksperta
W praktyce agenta widzę jeden błąd częściej niż wszystkie inne razem: rodzice zgłaszają szkodę, dostają wypłatę za uszczerbek i uznają sprawę za zamkniętą, nie rozliczając ani rehabilitacji, ani korepetycji, ani psychologa. To bywa kilka tysięcy złotych zostawionych na stole, tylko dlatego, że nikt nie powiedział, że to osobne tytuły z osobnymi limitami.
Druga rzecz, którą mówię rodzicom przy wyborze wariantu: patrzcie nie tylko na sumę ubezpieczenia, ale na limit rehabilitacji. Między wariantem 1 a 3 różnica w składce to kilkadziesiąt złotych rocznie, a w limicie rehabilitacji cztery razy tyle, ile wynosi cała roczna składka. Przy dłuższym powrocie do sprawności to ta pozycja decyduje.
I rzecz najważniejsza, wykraczająca poza polisę dziecka. Jeśli największą wyrwą w budżecie jest ubytek dochodu rodzica, to narzędziem nie jest lepsze NNW ucznia, tylko ochrona dochodu osoby dorosłej, czyli konstrukcje w rodzaju ubezpieczeń na życie z ochroną rodziny. Warto to rozdzielić, zamiast oczekiwać od polisy szkolnej czegoś, czego z definicji nie robi.
